AKP, yerel yönetimlerin yetki alanını doğrudan etkileyecek kapsamlı bir kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sundu. "Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" başlığını taşıyan 31 maddelik düzenleme, belediyelerin idari ve ekonomik hareket alanında önemli değişiklikler öngörüyor.
Teklifte yangın güvenliği denetimleri, kaçak yapılaşmayla mücadele, tapu ve kadastro düzenlemeleri, Hazine taşınmazlarının değerlendirilmesi, afet sonrası yeniden inşa süreci ve personel mevzuatına ilişkin başlıklar yer alırken, en dikkat çekici düzenleme belediyelere yönelik oldu.
Kanun teklifine göre belediyeler ve bağlı kuruluşlar;
– şirket kurma,
– dolaylı ya da bedelsiz şekilde şirket edinme,
– kooperatiflere ortak olma
gibi işlemleri Cumhurbaşkanı onayı olmadan gerçekleştiremeyecek. Mevcut düzenlemelerde yerel meclisler ve ilgili idari organlar tarafından alınabilen bu kararlar, teklifin yasalaşması halinde merkezi yürütmenin doğrudan iznine tabi olacak.
Düzenleme, özellikle büyükşehir belediyelerinin sosyal konut, ulaşım, enerji, altyapı ve kentsel dönüşüm alanlarında kurduğu ya da ortak olduğu şirketlerin geleceği açısından kritik bir değişiklik olarak değerlendiriliyor.
Siyasi kulislerde teklif, AKP'nin 2019 yerel seçimleri sonrasında muhalefetin kazandığı büyükşehir belediyeleriyle yaşadığı yetki ve kaynak tartışmalarının devamı olarak yorumlanıyor. Yerel yönetimlerin ekonomik araçlarının merkezi onaya bağlanması, belediyelerin karar alma süreçlerinde bağımsızlığını azaltacağı gerekçesiyle eleştirilere konu oluyor.
TOKİ projelerine vergi istisnası:
TOKİ tarafından yürütülen sosyal konut projeleri ve bu projelerle birlikte ihale edilen yapım işlerinde, 31 Aralık 2027'ye kadar damga vergisi istisnası getiriliyor.
Site aidatlarına sınırlama:
Kat Mülkiyeti Kanunu'nda yapılan değişiklikle site aidatları ve avansların kat malikleri kurulunun onayına bağlanması öngörülüyor. Böylece yöneticilerin tek taraflı aidat artışlarının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Tapu ve kadastroda "yanılma sınırı":
Eski ölçüm teknikleriyle yapılan hesaplamalar ile yeni teknolojiler arasında oluşan farklar için "yanılma sınırı" tanımı yapılıyor. Belirlenen sınırın dışındaki farklar hata kabul edilerek resen düzeltilecek.
Atıl Hazine taşınmazları:
Tahsis amacı sona eren Hazine taşınmazlarının tescili ve bedelsiz devri Bakanlık kararıyla yapılabilecek. Bu alanların kentsel dönüşüm ve sosyal konut projelerinde kullanılması hedefleniyor.
Depremzedelere verilen destekler:
6 Şubat depremleri sonrası verilen hibe ve kredilerin haczedilememesi ve teslim edilen konutların kamu stokuna geri dönmesinin engellenmesi düzenleme altına alınıyor.
Kanun teklifi önümüzdeki günlerde TBMM komisyonlarında görüşülecek.