EMNİYET'TEN ÇOK KONUŞULACAK TALİMAT

Emniyet Genel Müdürlüğü Asayiş Daire Başkanlığı’nın Eylül ayında verdiği talimata göre UYAP’ta araması bulunan tüm yurttaşların fotoğrafı çekilip parmak izi alınarak bir sisteme kaydedilecek. Yasaya göre bu işlemler sadece gözaltı kararı olması halinde veya savcılığın talimatı üzerine yapılabiliyor.

Emniyet Genel Müdürlüğü Asayiş Daire Başkanlığı’nın talimatı üzerine Ankara İl Emniyet Müdür yardımcısı Alp Aslan tarafından Ankara’da bulunan emniyet müdürlüklerine gönderilen yazıda UYAP sisteminde yakalama kararı bulunan ancak emniyete ait olduğu anlaşılan bir “sistemde” fotoğrafı bulunmayan herkesin fotoğrafının temin edilmesi için talimat gönderildi. Talimata göre yurttaşların temin edilen fotoğrafları analiz programı adı verilen bir programa eklenecek. Talimatta ayrıca Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu’nun 5/e maddesine göre işlem yapılması da isteniliyor. Halbuki ilgili maddede gözaltına alınan kişilerin parmak izinin alınacağı belirtiliyor. Emniyetin talimatı ise hakkında yakalama kararı bulunan herkes hakkında. Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yakalama ve gözaltı işlemleri farklı maddelerde düzenleniyor.
Talimatın dayanağı olan maddenin değişiklik gerekçesinde de sadece gözaltına alınan kişilerin parmak izinin alınmasının amaçlandığı ifade ediliyor: “Gözaltına alınanlarla ilgili hüküm eklenirken, yakalanan herkesin değil; Ceza Muhakemesi Kanununa göre gözaltına karar verme yetkisi Cumhuriyet savcısına ait olacağından, gözaltına alınacakların parmak izinin alınması öngörülmüştür.”
Öte yandan, savcılığın herhangi bir talimatı olmadan yurttaşların fotoğraflarının çekilerek “sisteme” eklenmesi de yasaya aykırı. Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 81.maddesine göre şüpheli veya sanığın kimliğinin teşhisi için gerekli olması halinde Cumhuriyet savcısının emriyle fotoğrafının çekileceği ve bu fotoğrafların soruşturma ve kovuşturma işlemlerine ilişkin dosyaya konulacağı düzenleniyor. Halbuki emniyetin talimatına göre hakkında herhangi bir sebeple yakalama kararı bulunan herkesin, hakimlik veya savcılık talimatı olmadan fotoğrafının temin edileceği ve üstelik bunun da kişi hakkındaki dosyaya değil emniyete ait bir sisteme kaydedileceği düzenleniyor.